Computer Geschiedenis: Tandy TRS80 Color Computer

Door WHiZZi op zaterdag 23 juli 2016 00:55 - Reacties (12)
Categorie: Retro Computing, Views: 3.935

Inmiddels begint mijn Tandy verzameling bijna extreme vormen aan te nemen, maar desondanks is het een ongelooflijk interessant en onbekende tak van computers in Nederland. Aangezien ik dagelijks nieuwe dingen ontdek die veel mensen niet weten, dacht ik om hier maar eens een verhaal er over te posten.

Mijn Tandy verzameling bestaat voornamelijk uit de TRS80 lijn. TRS staat voor Tandy Radio Shack en de 80 is voor de CPU, de Zilog Z80.

In 1980 is er, als tegenhanger van de Commodore Vic 20 (en eigenlijk ook van de Apple II en Atari 400/800) ook door Radio Shack een computer met kleur uitgekomen. De TRS80 Color Computer. 

Deze samen met Motorola ontwikkelde machine, draaide met zijn 8bit 6809E CPU op een snelheid van (niet lachen) 0.895Mhz en is waarschijnlijk de enige consumentencomputer ooit uitgekomen welke onder de 1Mhz draaide. Met een geheugen van 4, 16 of 32K waarbij de laatste 2 ook voorzien was van Microsoft Basic (of Microsoft Extended Basic) was deze computer ongelooflijk goedkoop. Goedkoper dan welke andere computer ook. Opmerkende mensen zullen wel zeggen, dit is geen TRS80 want dit is een Motorola CPU. Dat klopt, intern bij Tandy werden deze ook de TRS90 computers genoemd, men heeft er alleen voor gekozen om de TRS80 naam in ere te houden ondanks de Motorola CPU (en er is ook een Tandy TRS80 Model 2000 geweest met Intel 80186 CPU).

In 1982 is Motorola ook in zee gegaan met de Engelse Dragon waarbij de Dragon 32 en Dragon 64 hier het kindje van zijn. Deze machines zijn dan ook voor 95% compatible met de Tandy's, behalve dat deze een videochip hadden voor PAL in plaats van NTSC.

De 6809E CPU was (en is) een hele krachtige CPU waarbij sommige functionaliteiten bijna doen denken dat het een 16bit CPU is. De bekende MOS 6502 (uit de Commodore 64) was bijvoorbeeld vele malen zwakker dan deze CPU, alleen had de Commodore gespecialiseerde chips, iets wat de Tandy altijd heeft gemist.

Eind 1982 heeft men in Amerika het toetsenbord (van rekenmachine achtige toetsen naar echte toetsen) en de kast (grijs naar wit) vervangen en grappig genoeg is deze 'white model' naar Europa en Australië gegaan als Radio Shack Tandy TRS80 Color Computer 2. Ook verdween de 4K en kwam het 64K model is het assortiment. Ik ben op rond mijn 5e levensjaar met deze computer begonnen.

In 1983 had men het aantal chips samen weten te voegen waardoor het mainboard een stuk kleiner kon worden. Hier is ook een kleinere kast voor gekomen en later heeft men de term 'Radio Shack' er af gehaald en stond er alleen Tandy op. Het enige verschil tussen de CoCo1 en CoCo2 is een 12v lijn op de expansion bus waardoor een bepaalde fdd-controller niet meer werkte.

In 1986 kwam de Color Computer 3 op de markt. Deze had wel een aantal grote wijzigingen waaronder de GIME-chip welke RGB-output gaf, een aantal nieuwe resoluties en 16 kleuren tegelijk op het scherm (uit een palet van 64) en standaard werd er 128K RAM geleverd (uit te breiden naar 512K en zelfs 2MB). Ook kon de CPU-snelheid verdubbeld worden via software.
Deze machine is nooit meer naar Europa en Australië gekomen, ik vermoed omdat de markt hier al verzadigd was en er eigenlijk geen 8bitter meer bij kon.

In 1990 kondigde Radio Shack/Tandy aan om te stoppen met de gehele TRS80-lijn en alleen nog te focussen op de IBM-PC compatible lijn. Er is wel een prototype case gemaakt waarin een FDD-drive zat, maar er is nooit een mainboard uitgekomen.

Tot op heden worden Color Computers nog steeds gebruikt voor demo's en nostalgie. Vooral op de CoCo3 worden nog nieuwe ontdekkingen gedaan. Zo is er zeer recentelijk iemand achter gekomen om 4-stemmig geluid te maken zonder de CPU te locken (en dat zonder een gespecialiseerde chip zoals de SID-chip van de Commodore 64). Naast software komt er ook nog nieuwe hardware uit. Zo zijn er inmiddels speciale adapters te krijgen om een CoCo3 op VGA te krijgen. Ook zijn er boeken verkrijgbaar zoals "CoCo: The Colorful History of Tandy's Underdog Computer" wat eigenlijk al zegt dat de CoCo's altijd ondergewaardeerd zijn.

Qua verzamelwaarde valt het vies tegen. Color Computer 3 kom je nooit tegen in Nederland, misschien in Europa en zelfs in Amerika zijn ze zeldzaam. Als ze te koop zijn, ligt de aanschafprijs tussen de 150 en 300 euro voor een CoCo3. Een CoCo2 komt iets vaker voorbij in Nederland en dan is de prijs tussen de 40 en 150 euro.

Ik heb het geluk om 3 CoCo's te hebben, waaronder een Color Computer 3 (waar ik waarschijnlijk ook de enige in Nederland mee heb). Deze CoCo3 heb ik uit Amerika geïmporteerd en stond op eBay als 'Atari Color Computer 3' waardoor er dus niet veel biedingen op kwamen. Helaas bleek deze Tandy in een slechte staat en stonk deze enorm naar rook en werkte het toetsenbord maar gedeeltelijk.



Grappig detail is dat de muziek uit deze video, afgespeeld wordt op een CoCo2 en een kopie is van een SID-nummer, bekend van de Commodore 64.

Volgende: HomeComputerMuseum 16-05 HomeComputerMuseum
Volgende: Ouwe meuk computers: Waarom? 06-'16 Ouwe meuk computers: Waarom?

Reacties


Door Tweakers user 680x0, zaterdag 23 juli 2016 16:23

Is de 'soundtrack' van Commando by Rob Hubbard.

Door Tweakers user Breezers, zondag 24 juli 2016 12:39

Leuk stukje technisch geschiedenis om te lezen , maar als ik jou was zou ik zou wel wat meer werk stoppen in je Youtube film skills ipv de editing opsmuck ?

Het muziekje is na 10 seconden al irritant, je tekst balk onderaan loopt door de YT controls heen en is niet goed leesbaar, een verbouwing van een retro kamer heeft niets met restauratie te maken, je legt niet veel uit, eigenlijk op ca 2:12 minuut begin je en na 2:55 minuut krijgen we een tijd lang bewegend out of focus beeld dat je de weerstand probeert uit te lezen tot 4:55 minuut waar je ineens beeld hebt.. Het is handiger als je een statief gebruikt en de stappen stuk voor stuk filmt met tussen door een begeleidende tekst of vertellen wat je doet (tip: oefen wel even je Engels uitspraak/tekst vooraf als je iets in het Engels wilt doen ?)

Verder nogmaals leuk stukje en deze staat nu onder mijn favorieten ;)

Door Tweakers user WHiZZi, zondag 24 juli 2016 14:03

Breezers schreef op zondag 24 juli 2016 @ 12:39:
Leuk stukje technisch geschiedenis om te lezen , maar als ik jou was zou ik zou wel wat meer werk stoppen in je Youtube film skills ipv de editing opsmuck ?
Klopt :)
Het muziekje is na 10 seconden al irritant, je tekst balk onderaan loopt door de YT controls.... [knip] [/knip] (tip: oefen wel even je Engels uitspraak/tekst vooraf als je iets in het Engels wilt doen ?)
Het was eigenlijk niet eens de bedoeling om hier een full feature 'film' van te maken, dit was puur voor de TRS80 Color Computer Facebook groep maar ik dacht, knal het gewoon online.

Ik gebruik een iPhone 6S Plus als camera en ben ook druk zoekende naar een fatsoenlijke video camera die ik inderdaad ook op een statief kan zetten.

Verder dank voor je mening en tips, er komt nog een uitgebreidere video met minder drukke bewegingen waarin ik ook beter geluid en beeld ga maken van de machines. Ik ga ook op mijn Engelse uitspraak letten. :Y
Verder nogmaals leuk stukje en deze staat nu onder mijn favorieten ;)
Dankje :)

Door Tweakers user Deadnet, zondag 24 juli 2016 20:13

Over clocksnelheden,De Phillips P2000T ook n Z80 had de bloederige snelheid van 800 Hertz. Os : Basic Video monocroom geluid :niet

Door Tweakers user WHiZZi, zondag 24 juli 2016 21:56

Deadnet schreef op zondag 24 juli 2016 @ 20:13:
Over clocksnelheden,De Phillips P2000T ook n Z80 had de bloederige snelheid van 800 Hertz. Os : Basic Video monocroom geluid :niet
Volgens mij draaide de P2000-serie op 2.5Mhz, ik heb ook een P2000T hier staan, helaas zonder enige cartridges en ik heb geen enkele monitorkabel die ik kan gebruiken.

Verder heb ik jaren een P2000-C gehad en actief lid geweest van de P2000 gebruikers groep. Dus ik weet vrij zeker dat de P2000-serie standaard op 2.5Mhz draaide (en ja, dat kon waarschijnlijk wel langzamer)

Door Tweakers user kh65, zondag 24 juli 2016 22:20

Leuk verhaal...

Het echte begin van Tandy was natuurlijk de TRS-80 Model 1.
Mijn eerste computer was zo'n Model 1.
Die had inderdaad een echte Z80, op 1.77Mhz.
Ik heb hem nog, en hij doet het nog (enkele jaren geleden).
De model 1 had geen kleur alhoewel de monitor Groen/Zwart was (en niet Wit/Zwart).
En een resolutie (standaard) van 192x48 'blokjes'...
Maar daar zijn wel echt super goede spelletjes voor geschreven hoor:
Space Invaders, Olympic Declathlon, Packman etc.

Overclocken was natuurlijk wel handig:
Al snel had ik een modificatie ingebouwd waardoor hij op 3.5Mhz kon draaien.
Daarvoor had je alleen een schakelaartje en één extra 74xxx chipje nodig.
Het enige lastige daarbij: De software stond op cassette bandjes met 500 baud (bits/sec).
En omdat de timing gebaseerd was op de CPU frequentie kon je op dubbele snelheid
de cassette bandjes niet meer lezen...
Maar dan schakelde je dus gewoon daarna over (met een schakelaartje).

Iets later in de tijd had ik mijn TRS80 model 1 met een Z80 model B en extra RAM geheugen
waar ik de ROM in kon kopiëren (allemaal zelf ontworpen en gesoldeerd) zelfs op 3x
de CPU snelheid draaien (5.2 Mhz). Bloedje snel...

Zijn er overigens ook emulatoren voor de CoCo ?
Voor de Model 1/3 wel, en die benaderen een echte TRS-80 echt heel goed...

Door Tweakers user WHiZZi, zondag 24 juli 2016 23:45

kh65 schreef op zondag 24 juli 2016 @ 22:20:
Leuk verhaal...

Het echte begin van Tandy was natuurlijk de TRS-80 Model 1.
Mijn eerste computer was zo'n Model 1.
Die had inderdaad een echte Z80, op 1.77Mhz.
Ik heb hem nog, en hij doet het nog (enkele jaren geleden).
De model 1 had geen kleur alhoewel de monitor Groen/Zwart was (en niet Wit/Zwart).
De originele Tandy monitoren waren echt zwart/wit. In Europa werd er een laag overheen geplakt om het groen/zwart te maken.
En een resolutie (standaard) van 192x48 'blokjes'...
Maar daar zijn wel echt super goede spelletjes voor geschreven hoor:
Space Invaders, Olympic Declathlon, Packman etc.

Overclocken was natuurlijk wel handig:
Al snel had ik een modificatie ingebouwd waardoor hij op 3.5Mhz kon draaien.
Daarvoor had je alleen een schakelaartje en één extra 74xxx chipje nodig.
Het enige lastige daarbij: De software stond op cassette bandjes met 500 baud (bits/sec).
En omdat de timing gebaseerd was op de CPU frequentie kon je op dubbele snelheid
de cassette bandjes niet meer lezen...
Maar dan schakelde je dus gewoon daarna over (met een schakelaartje).

Iets later in de tijd had ik mijn TRS80 model 1 met een Z80 model B en extra RAM geheugen
waar ik de ROM in kon kopiëren (allemaal zelf ontworpen en gesoldeerd) zelfs op 3x
de CPU snelheid draaien (5.2 Mhz). Bloedje snel...
Yep. Die heb ik ook, naast ook een 512K RAM uitbreiding (Gebruikt voor RAMDISK), high-res mod, cassette mod en zo nog wat meer dingen. Is ook te zien in het filmpje overigens, mijn 1977 TRS80 Model 1 :)
Zijn er overigens ook emulatoren voor de CoCo ?
Voor de Model 1/3 wel, en die benaderen een echte TRS-80 echt heel goed...
Voor CoCo1 en CoCo2 heb je XRoar, voor CoCo3 heb je VCC. Het meeste is ook te emuleren met MESS trouwens.

Door Tweakers user Redneckerz, maandag 25 juli 2016 14:53

Dat is toevallig, gisteren las ik wat over nuttige dingen en foefjes voor de Coco 3 als retrocomputerfanaat.

O.a met:

- Hoe .mod bestanden af te spelen op de Coco 3
- BMP bestanden weergeven
- Donkey Kong. Want waarom niet?
- En de Coco 3 kan natuurlijk ook 3D

Allemaal van Sock Master, hier: http://users.axess.com/twilight/sock/

Met NOG VEEL MEER Coco 3 nieuws :)

Door Tweakers user WHiZZi, maandag 25 juli 2016 15:06

De CoCo3 kan 'mod' afspelen, maar niet de samples. Ze vervangen de noten van de MOD file door een geluid wat de CPU kan afspelen, verwacht niet ineens dat een CoCo3 WaveForm kan doen :P

BMP bestanden weergeven is mij ook bekend, zij het wel in max 256 kleuren (en dat is ook al erg gefaked)


Oh wow, ik ga vanavond even wat dingen downloaden zie ik wel :o. Helaas heb ik nog geen 512K in mijn CoCo3 zitten, dan had ik zeker Donkey Kong geprobeerd.

De CoCo3 is een ontzettend leuk systeem wat heel krachtig is, mits er goed met de CPU wordt omgegaan en dat is (gelukkig) iets wat de laatste tijd heel veel gebeurd op het retrocomputing platform. Veel efficientere code die zaken mogelijk maakt die men ten tijde van uitkomen van de betreffende computer niet voor mogelijk hield.

[Reactie gewijzigd op maandag 25 juli 2016 15:15]


Door Tweakers user Redneckerz, maandag 25 juli 2016 17:34

@ Whizzi:

Tuurlijk kan een Coco 3 .mod bestanden afspelen, wat denk jij nou ;) Als C64 het kan, dan Coco ook :)

Coco is wat een ondergewaardeerd retro platform daar veel hedendaagse homebrew toch vooral C64, MSX, Amiga focus is. Maar het platform is in ieder geval redelijk gezond :)

Veel plezier met downloaden en je Coco van nieuw digitaal ''voer'' te voorzien ;)

Door Tweakers user dacia75, zaterdag 17 juni 2017 16:53

Ik heb een Tandy 128k Color Computer 3. Heb geen verstand van computers...iemand enig idee van de waarde?
Ook aanwezig een Tandy TRS 80 Color Computer 2, een Radio Shack microcomputer system en een Radio Shack model 4 microcomputer. Wie weet of dit enige waarde heeft?

Door Tweakers user WHiZZi, zaterdag 17 juni 2017 17:26

dacia75 schreef op zaterdag 17 juni 2017 @ 16:53:
Ik heb een Tandy 128k Color Computer 3. Heb geen verstand van computers...iemand enig idee van de waarde?
Ook aanwezig een Tandy TRS 80 Color Computer 2, een Radio Shack microcomputer system en een Radio Shack model 4 microcomputer. Wie weet of dit enige waarde heeft?
Stuur mij even een mail: bart@homecomputermuseum.nl

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Via deze link kun je inloggen als je al geregistreerd bent. Indien je nog geen account hebt kun je er hier één aanmaken.